Huisapotheek checklist voor herfst en winter

Een huisapotheek voor de winter past in één doos. Wat ze onbruikbaar maakt, is wat er te veel in ligt: vervallen siropen, drie soorten pijnstillers en een restje antibiotica van vorig jaar. Deze checklist volgt de raad van het FAGG (het Federaal Agentschap voor Geneesmiddelen en Gezondheidsproducten) en van Gezondheid en Wetenschap. Ze begint bij wat je al hebt en eindigt bij wat je nog moet kopen.

Begin met wat er al in je kast ligt

Haal alles uit de kast en kijk per verpakking naar drie dingen:

De vervaldatum. Die staat op de verpakking na „ex”, „val” of „per”. Daarna is de kwaliteit niet meer gegarandeerd.
De openingsdatum. Oogdruppels en sommige siropen blijven na opening maar beperkt goed. Schrijf de datum op de verpakking zodra je ze opent.
Wat je niet meer gebruikt. Restjes van een afgewerkte behandeling, geneesmiddelen van iemand die niet meer bij je woont, doosjes zonder bijsluiter.

Vervallen en overbodige geneesmiddelen gooi je niet in het huisvuil of in de gootsteen. Je brengt ze terug naar de apotheek. Het FAGG vraagt om de buitenverpakking en de bijsluiter eerst te verwijderen.

Wat hoort er in je huisapotheek?

Het FAGG beschrijft de huisapotheek als een plek voor je vaste geneesmiddelen, voor middelen tegen gewone kwaaltjes zoals hoofdpijn, keelpijn, diarree en huidirritatie, en voor verzorgingsproducten. Voor de herfst en de winter komt dat neer op deze lijst:

Je vaste geneesmiddelen. Neemt iemand in huis elke dag een geneesmiddel, zorg dan dat er genoeg is voor een paar weken, zodat je niet net op je ziekste naar de apotheek moet.
Een koortswerend en pijnstillend middel. Gezondheid en Wetenschap noemt paracetamol als eerste keuze bij een verkoudheid en bij keelpijn. Heb je kinderen, dan heb je ook een vorm voor hun leeftijd nodig; de bijsluiter zegt voor welk gewicht en welke leeftijd.
Een thermometer. Zonder thermometer weet je niet of je koorts hebt en hoe lang ze duurt, en dat is net wat bepaalt wanneer je naar de huisarts gaat.
Een fysiologische zoutoplossing. Neusspoelen verlicht een verstopte neus. Je bent er niet sneller door genezen, maar je kunt het zo vaak doen als nodig.
Pleisters, verband en een ontsmettingsmiddel. Het FAGG noemt pleisters en een thermometer als vaste verzorgingsproducten.
Rehydratatiezakjes. Ook in de winter gaan er maag-darmvirussen rond. De zakjes vullen het vocht en de zouten aan die je verliest bij diarree of braken.
Het nummer van het Antigifcentrum. Schrijf 070 245 245 op een briefje in de doos. Bij een ongeval of een te hoge dosis bel je meteen.

Wat koop je pas als je ziek bent?

Sommige producten liggen in elke huisapotheek, maar hebben er weinig te zoeken tot iemand ze echt nodig heeft:

Hoestsiroop. Er zijn siropen voor droge hoest en siropen voor vastzittende hoest, en die werken elkaar tegen. Koop er pas een als je weet welke hoest je hebt. Uitleg vind je in welke hoestsiroop bij welke hoest past.
Een ontzwellende neusspray. Gebruik die maximaal vijf dagen. Langer gebruik zorgt vaak voor een neus die nog meer verstopt raakt zodra het middel uitgewerkt is.
Verkoudheidstabletten met meerdere werkzame stoffen. Veel ervan bevatten paracetamol, dus met een apart doosje paracetamol erbij neem je het twee keer. Tabletten met pseudo-efedrine raadt Gezondheid en Wetenschap in België over het algemeen af. Meer in welke medicatie helpt bij verkoudheid.
Antibiotica. Die krijg je alleen op voorschrift, voor één bepaalde infectie. Restjes bewaar je niet: ze gaan terug naar de apotheek.

Vitamine D voor de wintermaanden

Vitamine D is geen geneesmiddel voor de huisapotheek, maar het is een vraag die elke winter terugkomt. Gezondheid en Wetenschap noemt 10 tot 15 microgram per dag als aanbevolen dosis, en 20 microgram voor zwangere vrouwen, vrouwen die borstvoeding geven en 75-plussers. Wie er baat bij heeft en hoe je een tekort herkent, lees je in hoeveel vitamine D je in de winter nodig hebt. Wat een capsule kost, zie je op vitamine D berekend per capsule.

Waar bewaar je de huisapotheek?

Het FAGG geeft vijf eenvoudige regels:

Buiten het zicht en bereik van kinderen, bijvoorbeeld in een hoge kast die op slot kan.
Op een droge, donkere en koele plek. De badkamer en de keuken zijn daarvoor te vochtig en te warm.
In de originele verpakking, met de bijsluiter erbij.
Geneesmiddelen voor volwassenen en voor kinderen apart.
Volgens wat op de verpakking en in de bijsluiter staat, bijvoorbeeld in de koelkast als dat gevraagd wordt.

Ga je op reis, dan neem je een deel van deze lijst mee en vul je aan voor je bestemming. Dat staat in de reisapotheek checklist.

Wat je nog mist, vergelijk je in één mandje

Na het opruimen blijft er meestal een korte lijst over van wat je moet aanvullen. Elke online apotheek heeft haar eigen prijzen en haar eigen verzendkosten, en vaak een eigen bedrag vanaf wanneer de verzending gratis is. Wie elk product apart koopt waar het het goedkoopst is, betaalt soms twee of drie keer verzending. Zet je hele lijst in één mandje en we tonen waar het geheel met verzending het minst kost. Hoe dat werkt, lees je bij de goedkoopste online apotheek voor je mandje. Voor het verkoudheidsseizoen is er ook een vergelijking van middelen tegen verkoudheid.

Vergelijk je mandje. Dat is gratis en zonder account. We verkopen zelf niets en de volgorde van de resultaten hangt alleen af van de prijs van je mandje met verzending.

Bronnen

FAGG, campagne „Een geneesmiddel is geen snoepje”, Huis- en reisapotheek, geraadpleegd op 10 oktober 2026. faggcampagnes.be
Gezondheid en Wetenschap, Keelpijn, laatst aangepast op 29 augustus 2025. gezondheidenwetenschap.be
Gezondheid en Wetenschap, Verkoudheid met sinusitis (rinosinusitis), laatst aangepast op 28 augustus 2025. gezondheidenwetenschap.be
Gezondheid en Wetenschap, Zijn verkoudheidsmedicijnen gevaarlijk voor het hart?, 6 november 2023. gezondheidenwetenschap.be
Gezondheid en Wetenschap, Calciumtekort, vitamine D-tekort en stoornissen van de bijschildklieren, laatst aangepast op 21 augustus 2020. gezondheidenwetenschap.be

Bijgewerkt op 10 oktober 2026. Dit artikel geeft informatie en vervangt het advies van je arts of apotheker niet.

Geneesmiddelen zonder voorschrift blijven geneesmiddelen: geen langdurig gebruik zonder geneeskundig advies. Lees aandachtig de bijsluiter.